0
Tin tức

Những tuyến trùng hại rễ tiêu thường gặp

Những tuyến trùng hại rễ tiêu thường gặp

Cho tới nay trên 20 lọai tuyến trùng hại tiêu đã được phát hiện ở nước ta. Đa số các giống tuyến trùng đã biết nằm trong bộ Tylenchida (Thorner, 1949). Chỉ riêng giống Xiphinema là thuộc Bộ Dorylaimida (Pearse, 1942)

Giống Meloidogyne

Là tuyến trùng gây hại rõ trên tiêu và nhiều loại cây trồng khác. Chúng tạo thành những u bướu sưng phồng ở rễ cây rất dễ nhận biết.

Tuyến trùng non có dang dài nhỏ, chiều dài thân 0.4-0.5 mm, chiều ngang thân 15-18 micromet.

Kim chích thẳng nhọn, dài 10-12 micromet, có đế kim lớn, tròn như đầu kim gút.

Con cái lúc nhỏ màu trắng sữa, khi trưởng thành cơ thể trong suốt, có dạng cầu tròn, phần cổ hẹp. Kim chích dài 15-17 micromet.

Lớp vỏ cutin bao bọc cơ thể mỏng, mềm.

Con cái đẻ trứng vào bọc trứng. Đó là một bọc keo gelatin do chúng tiết ra và dính sát liền với phần cuối cơ thể.

Con đực hình trụ dài 1.2-2.2 mm, chiều ngang thân 60-70 micromet. Đuôi tròn. Gai giao phối nằm sát mút đuôi.

Giống Rotylenchulus, Linford et Oliveira, 1940

Là tuyến trùng ngoại ký sinh rễ tiêu và nhiều loại cây trồng nhiệt đới. Tuyến trùng này chỉ tháy có con cái sinh sản, phát triển, gây hại tế bào biểu bì và nhu mô rễ tiêu.

Cơ thể con cái giống như một cái túi hình thận hơi cong queo. Đầu và kim của con cái lớn, mạnh hơn của tuyến trùng đực.

Con đực hình giun có chiều dài cơ thể không hơn tuyến trùng non bao nhiêu (khoảng 0.4 mm). Kim chích của con đực yếu, kém phát triển.

Giống Helicotylenchus, Steiner, 1945

Tuyến trùng ngoại ký sinh rễ tiêu. Chiều dài cơ thể 0.6-1.1 mm. Tuyến thực quản chia thùy, phủ cả 3 mặt lưng, bụng, hông.

Đầu lớn có những ngấn da ngang và các sọc dọc phân chia thành các mảnh nhỏ.

Đuôi con cái hơi lộ nhọn ở mặt bụng và tròn ở mặt lưng.

Giống Tylenchorhynchus, Cobb, 1913

Là tuyến trùng ký sinh ngoài. Cơ thể dài 0.8-1.4mm, đầu hơi lộ kim chích ngắn (15-30 micromet), amnjh và có đế kim lớn.

Thực quản sau lớn, phân biệt với ruột rất rõ. Đuôi con cái cong lồi, có ngấn da. Lỗ sinh dục mằn gần giữa cơ thể. Con đực có đuôi nhọn, vây lớn kéo dài đến tận gần mút đuôi.

Giống Aphelenchus, Bastian, 1865

Là tuyến trùng ký sinh ngoại, hại rễ tiêu.

Cơ thể nhỏ, đặc biệt là đuôi dài, nhọn, có trường hợp kéo rất dài. Lớp cutin ở đầu có những vogng ngang. Kim chích phát triển và có đế kim rõ. Vây của tuyến trùng đực chỉ phủ quanh phần lỗ huyệt.

Giống Hoplolaimus, Daday, 1905

Là tuyến trùng ký sinh ngoại, có kích thước cơ thể lớn đến mức có thể thấy bằng mắt thường; với chiều dài trung bình 1.5-2 mm.

Đầu tuyến trùng khỏe, rất phát triển. Kim hút có phần đế lớn, khỏe với mũi kin dài, nhọn.

Đuôi con cái tròn, ngắn hơn chiều ngang cơ thể.

Giống Pratylenchus, Filipjev, 1934

Là tuyến trùng ký sinh, hại vùng rễ tiêu.

Tuyến trùng có cơ thể hình trụ chắc khỏe, dài 0.4 mm đến 0.7 mm, đầu tương đối rộng, đuôi tròn, hơi tù.

Kim chích rất khỏe, chiều dài khoảng 14-19 micromet, đế kim lớn, khỏe. Con cái có lỗ sinh dục nằm về phía gần cuối đuôi. Con đực có vây bao phủ hết phần đuôi.

Giống Xiphinema, Cobb 1913

Là tuyến trùng ký sinh ngoài, nằm ở vùng đất xung quanh rễ tiêu để gây hại. Chúng cũng có khả năng truyền bệnh virus cho cây.

Cơ thể tuyến trùng hình trụ dài, đầu hơi nhọn. Kim chích dài, phần đế kim lớn, kéo dài. Lỗ sinh dục con cái nằm giữa cơ thể. Gai giao phối con đực nằm sát chót đuôi, dài 47-56 micromet.